«Το νερό στο απόσπασμα». Συγκεντρωτισμός και Εμπορευματοποίηση για ένα δημόσιο αγαθό

Ο πρόσφατος νόμος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τη διαχείριση των υδάτων, που παραδίδει ουσιαστικά τις ΔΕΥΑ και τους ΤΟΕΒ/ΓΟΕΒ σε κεντρικό έλεγχο, συνιστά ένα ακόμη βαρύ πλήγμα στην τοπική αυτοδιοίκηση και τον πρωτογενή τομέα. Στον Έβρο, έναν νομό με τεράστιες ανάγκες τόσο σε επίπεδο υποδομών όσο και αγροτικής παραγωγής, οι συνέπειες αυτού του νομοθετήματος θα είναι άμεσες και επώδυνες.

Το ΠΑΣΟΚ - Κίνημα Αλλαγής στάθηκε από την πρώτη στιγμή κατηγορηματικά αντίθετο απέναντι σ’ αυτή τη «μεταρρύθμιση» του υπερσυγκεντρωτισμού, καταγγέλλοντας μια προσχηματική διαδικασία. Όπως αναδείχθηκε έντονα κατά τη συζήτηση στη Βουλή από τα στελέχη της παράταξης, η κυβέρνηση άφησε συνειδητά τις ΔΕΥΑ να συσσωρεύσουν χρέη κατά τη διάρκεια της πρόσφατης ενεργειακής κρίσης. Αρνούμενη να εφαρμόσει ένα ουσιαστικό πρόγραμμα στήριξης, σήμερα εργαλειοποιεί την οικονομική τους ασφυξία ως δήθεν απόδειξη αποτυχίας του αυτοδιοικητικού μοντέλου.

Η διαχείριση του νερού δεν μπορεί να υπάγεται στη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ), μια αρχή σχεδιασμένη για την πλήρως εμπορευματοποιημένη αγορά ενέργειας. Με αυτόν τον τρόπο αφαιρείται η άσκηση κοινωνικής πολιτικής από τους Δήμους και επιβάλλονται αυστηρά ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια που βλέπουν τον πολίτη αποκλειστικά ως πελάτη.

Ο πραγματικός εκσυγχρονισμός δεν επιτυγχάνεται μεταφέροντας τα κέντρα αποφάσεων χιλιόμετρα μακριά, αγνοώντας την τοπική τεχνογνωσία και απαξιώνοντας το υφιστάμενο επιστημονικό και εργατικό δυναμικό των ΔΕΥΑ.

Ειδικά για τον αγροτικό κόσμο, η απορρόφηση των ΤΟΕΒ και ΓΟΕΒ μέσω του νέου πλαισίου ενέχει σοβαρούς κινδύνους για ιλιγγιώδεις αυξήσεις στα τιμολόγια του αρδευτικού νερού. Οι παραγωγοί του Έβρου, που ήδη πιέζονται ασφυκτικά από το αυξημένο κόστος παραγωγής, χάνουν την επαφή με τους αυτοδιαχειριζόμενους οργανισμούς τους. Οι ΤΟΕΒ και οι ΓΟΕΒ σαφώς και χρειάζονται ριζική εξυγίανση, όμως η απάντηση βρίσκεται στον θεσμικό, λειτουργικό και ενεργειακό εκσυγχρονισμό τους, μέσω της διευκόλυνσης σε χρηματοδοτικά εργαλεία – όχι στην υφαρπαγή της διαχείρισης των υδάτων από απρόσωπους συγκεντρωτικούς μηχανισμούς.

Η χώρα χρειάζεται ισχυρούς δημόσιους θεσμούς, αποκέντρωση, διαφάνεια και πολιτικές που υπηρετούν τους πολίτες, τους αγρότες και την περιφερειακή ανάπτυξη. Είναι ξεκάθαρα αντιδημοκρατικές οι επιλογές που διευρύνουν τις ανισότητες και απομακρύνουν τη λήψη των αποφάσεων από τις τοπικές κοινωνίες.

Δέσμευση της επόμενης κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ είναι η επαναφορά του ελέγχου του νερού στην κοινωνία, στους Δήμους και στους ίδιους τους παραγωγούς. Η βιώσιμη διαχείριση των υδατικών πόρων και των λυμάτων αποτελεί αδιαπραγμάτευτο πυλώνα δημόσιας υγείας και τοπικής ανάπτυξης.

Με το νερό δεν παίζουμε. Δε μένουμε απαθείς. Νοιαζόμαστε, σεβόμαστε και σχεδιάζουμε τη διαχείρισή του.