Κάθε φορά που ένα σκάνδαλο έρχεται στο φως, κάθε φορά που αποκαλύπτεται μια ακόμη ρωγμή στη λειτουργία του κράτους, όταν η εμπιστοσύνη στους θεσμούς καταρρέει από κάποιο γεγονός που συγκλονίζει την κοινωνία, η απάντηση της κυβέρνησης είναι σχεδόν αυτοματοποιημένη με το ίδιο κουρασμένο επιχείρημα: «έτσι γινόταν πάντα στην Ελλάδα», «είναι διαχρονική παθογένεια». Λες και η Ιστορία μάς καταδίκασε να επαναλαμβάνουμε τα ίδια λάθη. Λες και η πολιτική δεν έχει επιλογές, μόνο δικαιολογίες.
Όχι. Δεν είναι έτσι. Αυτή η φράση δεν είναι αθώα. Είναι το βολικό άλλοθι για την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, που δεν θέλει ή δεν μπορεί να αλλάξει τίποτα. Μετατρέπει την ευθύνη σε αόριστο παρελθόν, εξαφανίζει τους υπεύθυνους του παρόντος και αφοπλίζει την κοινωνία. Αν «έτσι γινόταν πάντα», τότε τι νόημα θα είχε να απαιτήσουμε λογοδοσία; Γιατί να επιμείνουμε σε μεταρρυθμίσεις; Γιατί να συγκρουστούμε με κατεστημένα συμφέροντα;
Ο ΟΠΕΚΕΠΕ δεν «κατέρρευσε» μόνος του. Τα Τέμπη δεν ήταν «ατύχημα». Οι υποκλοπές δεν ήταν «αστοχία». Οι απευθείας αναθέσεις δισεκατομμυρίων δεν είναι «ανάγκη». Η ακρίβεια δεν είναι «εισαγόμενη μοίρα». Τα καρτέλ δεν «προστατεύονται» από τη φύση. Όλα αυτά, είναι αποτέλεσμα συγκεκριμένων αποφάσεων και επιλογών της κυβέρνησης, δεδομένης της αντίληψης εξουσίας που τη διακρίνει.
Στον ΟΠΕΚΕΠΕ είδαμε ένα κράτος ανίκανο να προστατεύσει τους έντιμους αγρότες και πρόθυμο να ανεχθεί στρεβλώσεις και πελατειακές πρακτικές. Στα Τέμπη διαπιστώσαμε τι σημαίνει κράτος που δεν επενδύει στην ασφάλεια, που αγνοεί προειδοποιήσεις, που μετρά ανθρώπινες ζωές ως «κόστος». Στις υποκλοπές είδαμε τη Δημοκρατία να παρακολουθείται, τη διαφάνεια να θάβεται και τη λογοδοσία να θεωρείται ενοχλητική πολυτέλεια. Στις απευθείας αναθέσεις παρακολουθούσαμε το δημόσιο χρήμα να μοιράζεται χωρίς έλεγχο, δίχως ανταγωνισμό, χωρίς σεβασμό στον φορολογούμενο. Στην ακρίβεια βλέπουμε καθημερινά την πολιτική επιλογή, να προστατεύονται, τα καρτέλ αντί για την κοινωνία, τα υπερκέρδη αντί για το εισόδημα.
Και κάθε φορά, το ίδιο άλλοθι. «Μην είστε αυστηροί, έτσι γινόταν πάντα, η Ελλάδα έχει διαχρονικές παθογένειες». Αυτή η φράση δεν περιγράφει την Ελλάδα. Περιγράφει την παραίτηση όσων κυβερνούν.
Η αλήθεια είναι απλή και ενοχλητική. Τίποτα δεν «γινόταν πάντα μ’ αυτόν τον τρόπο». Απλά όλα γίνονται επειδή κάποιοι το επιτρέπουν. Τα σκάνδαλα των τελευταίων ετών δεν είναι φυσικά φαινόμενα. Είναι πολιτικές επιλογές. Είναι αποτέλεσμα μιας διακυβέρνησης που αντιμετώπισε το κράτος ως λάφυρο, τη διαφάνεια ως εμπόδιο και τη Δικαιοσύνη ως ενόχληση.
Η συνεχής επίκληση της διαχρονικής παθογένειας, είναι η παραδοχή αποτυχίας της σημερινής κυβέρνησης. Αν πράγματι πιστεύουν ότι τίποτα δεν αλλάζει, τότε ομολογούν ότι δεν έχουν σχέδιο, βούληση και αξιακό πυρήνα.
Η πολιτική, δεν είναι διαχείριση της μιζέριας. Είναι πράξη αλλαγής.
Στο ΠΑΣΟΚ λέμε κάτι διαφορετικό και το λέμε καθαρά. Τίποτα από αυτά δεν είναι αναπόφευκτο. Γι’ αυτό και έχουμε καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις:
• Ισχυρή, ανεξάρτητη Αρχή Ανταγωνισμού με πραγματικές αρμοδιότητες για να σπάσουν τα καρτέλ.
• Θέσπιση κανόνων διαφάνειας και περιορισμός των απευθείας αναθέσεων.
• Θεσμικές εγγυήσεις για τη Δικαιοσύνη και την προστασία των προσωπικών δεδομένων.
• Επένδυση στην ασφάλεια των υποδομών, όχι στα επικοινωνιακά έργα.
• Στήριξη του εισοδήματος με έλεγχο της αγοράς, όχι με επιδόματα-ασπιρίνες.
Αυτές δεν είναι γενικές διακηρύξεις. Είναι πολιτικές επιλογές. Και η διαφορά μας είναι ακριβώς εδώ. Άλλοι μιλούν για παθογένειες, εμείς μιλάμε για λύσεις.
Η Ελλάδα έχει αποδείξει ότι μπορεί να αλλάξει όταν υπάρχει πολιτικό σχέδιο και κοινωνική συμμαχία. Το κοινωνικό κράτος, το Εθνικό Σύστημα Υγείας, τα ανθρώπινα δικαιώματα, δεν ήταν αυτονόητα. Ήταν κατακτήσεις. Και κατακτήθηκαν όταν η χώρα είχε μια προοδευτική πυξίδα, όταν το ΠΑΣΟΚ τόλμησε να συγκρουστεί με το «έτσι γινόταν πάντα» και να το κάνει «έτσι θα γίνεται από εδώ και πέρα».
Σήμερα, η ανάγκη είναι ξανά η ίδια, αλλά οι συνθήκες πιο απαιτητικές. Θεσμοί που δοκιμάζονται, ανισότητες που βαθαίνουν, περιφέρεια που νιώθει ξεχασμένη, νέοι που αμφιβάλλουν αν αξίζει να μείνουν.
Απέναντι σε όλα αυτά, δεν αρκεί η αγανάκτηση. Χρειάζεται πολιτική αλλαγή με περιεχόμενο, ισχυρούς θεσμούς, πραγματική λογοδοσία, κράτος που υπηρετεί τον πολίτη και όχι τους ημετέρους, ανάπτυξη που δεν αφήνει πίσω της κοινωνικά και γεωγραφικά κομμάτια της χώρας.
Το ΠΑΣΟΚ δεν υπόσχεται θαύματα. Δεν ισχυρίζεται ότι όλα έγιναν σωστά στο παρελθόν. Λέει όμως κάτι κρίσιμο. Η χώρα μπορεί να κυβερνηθεί αλλιώς. Υπόσχεται κάτι πιο δύσκολο και πιο τίμιο. Ρήξη με τις δικαιολογίες, σοβαρότητα στη διακυβέρνηση, κανόνες που ισχύουν για όλους. Υπόσχεται να ξανακάνει την πολιτική εργαλείο λύσεων και όχι μηχανισμό συγκάλυψης.
Ξέρω ότι πολλοί συμπολίτες μας νιώθουν κουρασμένοι. Νιώθουν ότι «όλοι ίδιοι είναι» και ότι η αποχή είναι μια μορφή διαμαρτυρίας. Δεν είναι. Η αποχή είναι το πιο βολικό δώρο σε όσους θέλουν τα πράγματα να μένουν όπως είναι. Τους αφήνει χώρο, τους απαλλάσσει από τον έλεγχο, τους επιβεβαιώνει.
Η πολιτική δεν αλλάζει όταν γυρίζουμε την πλάτη. Αλλάζει, όταν σηκωνόμαστε όρθιοι και απαιτούμε. Η χώρα δεν χρειάζεται άλλες εξηγήσεις για το γιατί δεν αλλάζει. Χρειάζεται μια καθαρή απόφαση να αλλάξει. Και αυτή η απόφαση είναι πολιτική. Χρειάζεται συμμετοχή, ευθύνη και πολιτική αλλαγή. Και αυτή η αλλαγή δεν θα έρθει από μόνη της. Θα έρθει μόνο αν την επιλέξουμε. Είναι η επιλογή να αφήσουμε πίσω το «έτσι γινόταν πάντα» και να χτίσουμε το «έτσι πρέπει να γίνεται».
